Ciąża - Cytomegalia

ciąża, poród, połóg                                                                                                                                               Mijesca Galeria Filmy Sklepy Konkursy

Cytomegalia

Cytomegalia, zakażenie wywołane przez wirusy zaliczane do grupy Herpes, wyizolowane po raz pierwszy z ślinianki chorego noworodka. U noworodków jedno z najcięższych zakażeń wirusowych. Zakażenie przez łożysko, od matki chorującej w czasie ciąży, lub przy porodzie w czasie przechodzenia noworodka przez kanał rodny. Postać nabyta w 99% przypadków przebiega bezobjawowo.

Objawy cytomegalii są mało charakterystyczne: zapalenie gardła, podwyższona temperatura, powiększone węzły chłonne, czasami występuje też wysypka na skórze. Podobieństwo objawów do innych chorób powoduje, że lekarz bardzo często rozpoznaje infekcję wirusową górnych dróg oddechowych i nie przeprowadza dodatkowych badań laboratoryjnych, ale ze względu na powszechność i stosunkową łagodność choroby nie jest to błędem. Leczenie jest objawowe, to znaczy stosujemy leki przeciwgorączkowe, łagodzące bóle gardła, preparaty witaminowe. Po kilkunastu dniach objawy cofają się i dochodzi do całkowitego wyleczenia. Choroba zwykle nie pozostawia po sobie żadnych śladów. 

W pierwszym trymestrze ciąży kończą się najczęściej poronieniem lub wadą wrodzoną, głównie ośrodkowego układu nerwowego. Pierwsze atakowane są komórki nerwu wzrokowego. Dziecko może urodzić się z małooczem, bezoczem, zmianami na dnie oczu. Tego typu niebezpieczeństwo nawet przy pierwotnym, zakażeniu jest na szczęście małe dla płodu. Stwierdzono, że we wczesnym okresie ciąży wirus ma niewielkie zdolności namnażania się, prawdopodobnie dzięki hamującemu wpływowi zmian hormonalnych zachodzących w organizmie matki.

W drugim trymestrze ciąży wirus cytomegalii może powodować głównie zakażenie ośrodkowego układu nerwowego doprowadzające do wewnątrzmacicznych uszkodzeń mózgu. Objawia się to po urodzeniu zaburzeniami rozwoju, padaczką. Do takich zmian dochodzi u około 13% noworodków, których matki przebyły pierwotne zakażenie wirusem cytomegalii w czasie ciąży. Ten okres jest dla dziecka wybitnie niebezpieczny, przede wszystkim dlatego, że jak dotychczas leczenie w okresie ciąży nie jest możliwe. Zmiany u noworodka już są utrwalone i pozostaje tylko leczenie objawowe. To tego okresu dotyczy tzw. triada cytomegalii wrodzonej: małogłowie, zmiany na dnie oczu, zwapnienia wewnątrzmózgowe.

Zakażenie w trzecim trymestrze ciąży może spowodować przedwczesny poród, jeśli infekcja szyjkowa (jako zakażenie wtórne) jest na tyle silna, że przeważy obronne działanie czopu szyjkowego zatykającego dostęp różnych czynników, w tym zakaźnych, do jamy macicy. Przy zakażeniu przezłożyskowym (głównie pierwotne) noworodek rodzi się już chory z objawami zapalenia płuc, nasilonej żółtaczki, często z zajęciem mięśnia sercowego i układu nerwowego. Takie dzieci bezwarunkowo kwalifikują się do leczenia.

Profilaktyka i leczenie

U pacjentów z normalną odpornością konkretne leczenie nie jest potrzebne, ponieważ organizm sam potrafi sobie poradzić z takim zakażeniem. Lek hamujący replikację wirusa - gancyklovir - jest stosowany natomiast u noworodków z udokumentowaną objawową cytomegalią. Ma on bardzo wiele objawów ubocznych, ale jego zastosowanie pozwala na uniknięcie trwałych następstw toczących się zmian zapalnych przede wszystkim w mózgu i gałce ocznej. Dziecko musi być hospitalizowane, średnio około 2 tygodni. Dłużej trwające leczenie, do 3 tygodni, przebiega przy cytomegalii układu nerwowego. Ponieważ gancyklovir jest lekiem wirostatycznym, a nie wirobójczym (co oznacza, że hamuje namnażanie się wirusa, nie zwalczając go całkowicie), niemowlę, u którego rozpoznano cytomegalię, musi pozostawać pod kontrolą pediatryczną do ukończenia pierwszego roku życia dla kontroli, czy wirus się nie uaktywnił, co jest możliwe zwłaszcza w pierwszym półroczu.

Komplementarnym leczeniem jest podawanie gotowych przeciwciał przeciwko wirusowi cytomegalii, tzw. surowicy odpornościowej. Jest to leczenie uzupełniające w ciężko przebiegających infekcjach, zwłaszcza u dzieci z niską odpornością. Tego typu terapię stosuje się również w wybranych przypadkach w ciąży, kiedy zachodzi konieczność ratowania płodu.

Ze względu na potencjalne działanie teratogenne (uszkadzające płód) gancyklovir nie jest stosowany u ciężarnych. W Polsce stosuje się go już od wielu lat z pozytywnym efektem bez dramatycznych objawów ubocznych dzięki możliwości monitorowania stężenia leku w surowicy krwi, co pozwala na ustalenie terapii indywidualnej.

       
Profilaktyka cytomegalii praktycznie nie istnieje. Nie wyprodukowano dotychczas szczepionki chroniącej przed tą chorobą. Nie sposób także uchronić się przed tym wszechobecnym wirusem. Pocieszający jest fakt, że około 80% kobiet w wieku rozrodczym ma przeciwciała klasy IgG, a więc zetknęło się wcześniej z wirusem i zakażenie pierwotne w ciąży im nie zagraża. Zakażenie wtórne – reaktywacja - zdarza się rzadko i nie prowadzi do tak ciężkich następstw u płodu. Badanie przesiewowe w kierunku cytomegalii nie jest obecnie zalecane, ponieważ nie ma możliwości leczenia kobiet w ciąży. 

 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »

 

W którym tygodniu poczułaś pierwsze ruchy dziecka?
 

 

Reklamy

POLECANE STRONY

Ciąża

Uroda